Düzgün Şarj Vərdişləri: 20-80 Qaydası
Bir çox istifadəçi hələ də telefonunu 0%-ə qədər bitirib sonra 100%-ə qədər doldurmağın faydalı olduğunu düşünür. Lakin müasir Litium-İon (Li-ion) batareyalar üçün bu, ən zərərli vərdişlərdən biridir. Batareyanın tam boşalması onun kimyəvi tərkibindəki gərginliyi artırır və tsikl sayını daha tez bitirir. Bakı kimi isti iqlimə malik şəhərlərdə batareyanın həddindən artıq dolması həm də istiləşməyə səbəb olur ki, bu da daxili komponentlərin aşınmasını sürətləndirir.
Optimal istifadə üçün batareya səviyyəsini 20% ilə 80% arasında saxlamaq tövsiyə olunur. Əgər telefonunuzu gecə boyu şarjda qoyursunuzsa, mütləq 'Optimallaşdırılmış Şarj' funksiyasını aktiv edin. Bu funksiya telefonun 80%-dən sonra enerjini kəsməsini və yalnız siz oyanmazdan az əvvəl tam dolmasını təmin edir. TelBazar.az platformasında satılan ən son model Samsung və iPhone cihazlarında bu funksiya süni intellekt dəstəyi ilə daha mükəmməl işləyir.
Gecə şarjının riskləri
Telefonu bütün gecəni elektrik şəbəkəsinə bağlı saxlamaq batareyanın 'damcı şarj' (trickle charging) rejiminə keçməsinə səbəb olur. Cihaz 100%-dən 99%-ə düşən kimi yenidən enerji almağa başlayır ki, bu da uzunmüddətli perspektivdə tutumun 15-20% daha tez itirilməsi ilə nəticələnir.
Ekran Parlaqlığı və Tezliyi: Enerji Düşmənləri
Smartfonun enerjisini ən çox tükədən komponent ekrandır. Xüsusilə yüksək yenilənmə tezliyinə malik (120Hz və ya 144Hz) müasir ekranlar batareyanı inanılmaz sürətlə bitirir. Əgər gün ərzində aktiv oyun oynamırsınızsa, ekran tezliyini 60Hz-ə endirmək batareya ömrünə təxminən 15-20% qənaət edə bilər. Avtomatik parlaqlıq rejimi isə ətraf mühitə uyğun olaraq işığı tənzimlədiyi üçün həm gözlərinizi qoruyur, həm də enerjini idarə edir.
OLED və AMOLED ekranlı telefon istifadəçiləri üçün (məsələn, iPhone 12 və sonrası və ya Samsung S seriyası) 'Qara Rejim' (Dark Mode) əsl xilaskardır. Bu texnologiyada qara rəngi göstərmək üçün piksellər tamamilə sönür, bu da faktiki olaraq həmin sahələrdə enerji sərfiyyatını sıfıra endirir. Bakının parlaq günəşli havasında ekranın parlaqlığını maksimuma çatdırmaq məcburiyyətində qaldıqda, kölgədə telefonu istifadə etməyə çalışmaq həm ekran panelini, həm də batareyanı qoruyacaqdır.
- Ekran sönmə vaxtını (Timeout) 30 saniyəyə endirin.
- Canlı divar kağızlarından imtina edin.
- Mümkünsə, qara fonlu şəkillərdən istifadə edin.
- AOD (Always On Display) funksiyasını yalnız vacib hallarda aktiv saxlayın.
Temperatur Rejimi: Azərbaycanın Yay İstisində Qorunma
Litium-ion batareyaların ən böyük düşməni yüksək temperaturdur. Azərbaycanın yay aylarında temperaturun 40 dərəcəni keçdiyi günlərdə telefonun günəş altında, xüsusilə maşın panelinin üzərində qalması batareya ömrünü cəmi bir neçə saatda ciddi zədələyə bilər. İstilik batareyanın daxili müqavimətini artırır və kimyəvi parçalanmanı sürətləndirir.
Həmçinin, telefonu şarj edərkən qalın keyslərdən (örtüklərdən) istifadə etmək istiliyin kənara çıxmasına mane olur. Əgər şarj zamanı telefonun həddindən artıq qızdığını hiss edirsinizsə, qoruyucu keysi çıxarmaq və cihazı sərin, hava çəkən bir yerə qoymaq lazımdır. Unutmayın ki, batareyanın 45 dərəcədən yuxarı istiləşməsi onun tutumunun daimi olaraq azalmasına səbəb olur.
Maşın daxilində şarj etmə qaydaları
Bir çox sürücü Bakı daxilində hərəkət edərkən ucuz və keyfiyyətsiz maşın şarj cihazlarından istifadə edir. Bu cihazlar sabit gərginlik vermədiyi üçün batareyanın ömrünü yarıbayarı azaldır. Keyfiyyətli, sertifikatlı (MFi və ya sürətli şarj dəstəkli) adapterlərə üstünlük vermək vacibdir.
Arxa Fon Proqramları və Bildirişlər
Telefonunuzun ekranı sönülü olsa belə, arxa fonda işləyən onlarla proqram daim serverlərlə əlaqə saxlayır, yerinizi müəyyənləşdirir və enerji sərf edir. Xüsusilə sosial şəbəkə tətbiqləri (Instagram, TikTok, Facebook) və kuryer tətbiqləri GPS-dən aktiv istifadə etdiyi üçün batareyanı sürətlə boşaldır. Ayarlar bölməsindən 'Arxa fon yenilənməsi' (Background App Refresh) funksiyasını yalnız vacib mesajlaşma tətbiqləri üçün saxlayın.
Gərəksiz bildirişlər də batareyanın düşmənidir. Hər bir bildiriş gəldikdə ekran işıqlanır, telefon vibrasiya edir və ya səs çıxarır. Gündə 100-dən çox lazımsız reklam bildirişi alan bir istifadəçi üçün bu, gün sonunda batareyanın 5-10%-nin itirilməsi deməkdir. Tətbiqlərin bildiriş icazələrini minimuma endirməklə həm diqqətinizi cəmləyə bilərsiniz, həm də cihazınızı daha uzun müddət işlək saxlaya bilərsiniz.
Simsiz Bağlantıların İdarə Edilməsi
Wi-Fi, Bluetooth və GPS hər zaman aktiv olduqda telefon daim siqnal axtarışında olur. Xüsusilə mobil şəbəkənin zəif olduğu ərazilərdə (məsələn, metronun bəzi stansiyaları və ya bəzi zirzəmi tipli məkanlar) telefon daha çox enerji sərf edərək qüllə ilə əlaqə qurmağa çalışır. Belə hallarda 'Təyyarə Rejimi'ni aktiv etmək və ya Wi-Fi-dan istifadə etmək batareyanın qənaətinə böyük kömək edir.
Bluetooth texnologiyası müasir dövrdə (versiya 5.0 və yuxarı) az enerji sərf etsə də, istifadə olunmadıqda bağlı saxlanılması hələ də tövsiyə olunur. Ən əsası isə 5G şəbəkəsidir. Azərbaycanda 5G hələ geniş yayılmadığı üçün telefonunuzun şəbəkə ayarlarını '4G/LTE' olaraq sabitləmək, cihazın daim 5G siqnalı axtarıb enerjini boşa xərcləməsinin qarşısını alacaq.
- Zəif şəbəkə olan yerdə mobil datanı söndürün.
- Lazım olmadıqda 'Məkan xidmətləri'ni (GPS) qapadın.
- Açıq Wi-Fi şəbəkələrinə avtomatik qoşulmanı ləğv edin.
- Hotspot (İnternet paylaşımı) funksiyasını işiniz bitən kimi söndürün.
Orijinal Aksesuarların Önəmi və Qiymətlər
Azərbaycan bazarında, xüsusilə '28 May' və ya 'Sədərək' ticarət mərkəzi kimi yerlərdə çox ucuz qiymətə (5-10 AZN) şarj kabelləri və başlıqları satılır. Lakin bu aksesuarların daxilində gərginliyi tənzimləyən mikrosxemlər olmur. Orijinal olmayan kabellər batareyaya qeyri-sabit cərəyan ötürərək onun kimyəvi quruluşunu pozur və hətta cihazın ana platasının yanmasına səbəb ola bilər.
TelBazar.az olaraq tövsiyə edirik ki, həmişə brendin öz orijinal adapterlərini və ya Baseus, Anker kimi tanınmış sertifikatlı markaları seçin. Hazırda Bakıda orijinal iPhone 20W adapterləri 45-65 AZN, keyfiyyətli Type-C kabelləri isə 15-30 AZN aralığında dəyişir. Bu kiçik investisiya sizi gələcəkdə 150-300 AZN-lik batareya dəyişimi və ya daha baha başa gələn təmir xərclərindən xilas edəcək.
Powerbank seçərkən nələrə diqqət etməli?
Powerbank alarkən onun çıxış gücünün (Watt) telefonunuzun dəstəklədiyi güclə uyğun olduğundan əmin olun. Həmçinin, 'Pass-through charging' (həm powerbankı, həm telefonu eyni anda doldurmaq) funksiyasından qaçın, çünki bu, hər iki cihazın həddindən artıq qızmasına səbəb olur.
Proqram Təminatı Yeniləmələri
İstehsalçılar (Apple, Samsung, Xiaomi və s.) mütəmadi olaraq proqram təminatı yeniləmələri buraxırlar. Bu yeniləmələr yalnız yeni funksiyalar gətirmir, həm də batareya sərfiyyatını optimallaşdırır. Prosessorun iş mexanizmini tənzimləyən yeni kodlar batareyanın daha səmərəli istifadəsinə şərait yaradır.
Lakin çox köhnə cihazlarda yeni sistem yeniləmələri bəzən batareyanı daha tez bitirə bilər. Əgər telefonunuz 4-5 illik modeldirsə, böyük sistem yeniləmələrini yükləməzdən əvvəl internetdəki rəyləri oxumaq və ya TelBazar.az bloqundakı istifadəçi təcrübələrinə göz yetirmək faydalı olar. Kiçik təhlükəsizlik yeniləmələrini isə hər zaman yükləmək lazımdır.