IMEI Kodu Nədir və Onu Necə Tapmaq Olar?
IMEI kodu 15 rəqəmdən ibarət olan beynəlxalq identifikasiya nömrəsidir. Bu nömrə cihazın istehsalçısı, modeli və istehsal olunduğu ölkə haqqında məlumatları özündə birləşdirir. Azərbaycan daxilində şəbəkə təhlükəsizliyini təmin etmək və qaçaqmalçılığın qarşısını almaq üçün bu kodların vahid bazada (MCQS - Mobil Cihazların Qeydiyyat Sistemi) qeydiyyatı mütləqdir.
Telefonunuzun IMEI kodunu öyrənmək üçün bir neçə sadə üsul mövcuddur. Ən universal üsul telefonun yığma ekranında *#06# kodunu yazmaqdır. Bu kodu yığdıqdan sonra ekranda bir və ya iki (əgər telefon iki sim kartlıdırsa) IMEI nömrəsi görünəcək. Həmçinin, iPhone və Android cihazlarının 'Parametrlər' bölməsində, 'Haqqında' menyusuna daxil olaraq bu rəqəmləri görə bilərsiniz.
İki SIM-kartlı telefonlarda IMEI fərqi
Əgər cihazınız iki fiziki SIM-kartı və ya bir fiziki SIM və bir eSIM-i dəstəkləyirsə, hər bir slotun öz unikal IMEI kodu olacaqdır. Azərbaycanda qeydiyyat zamanı hər iki slotun qeydiyyatdan keçməsi vacibdir, əks halda ikinci slotdan istifadə etdikdə şəbəkə 30 gündən sonra kəsiləcəkdir.
IMEI Yoxlaması Niyə Vacibdir? (TelBazar.az Məsləhətləri)
İkinci əl bazarında, xüsusən də Bakı, Sumqayıt və Gəncə kimi böyük şəhərlərdə telefon alarkən IMEI yoxlaması həyati əhəmiyyət daşıyır. TelBazar.az platformasında elanlara baxarkən satıcıdan cihazın IMEI statusunu soruşmaq sizin təhlükəsizliyinizdir. Əgər cihazın qeydiyyatı yoxdursa, bu, gələcəkdə əlavə xərc və ya cihazın oğurluq olması ehtimalını yaradır.
Yoxlama aparmaqla siz cihazın rəsmi idxal olub-olmadığını, oğurluq siyahısına düşüb-düşmədiyini və ya şəbəkədə bloklanıb-bloklanmadığını öyrənə bilərsiniz. Bu proses həm də telefonun orijinal olub-olmadığını yoxlamağa imkan verir, çünki IMEI bazası model uyğunsuzluqlarını dərhal göstərir.
- İstehsalçının orijinallıq zəmanətini yoxlamaq.
- Cihazın oğurluq və ya itmiş statusunda olub-olmadığını müəyyən etmək.
- Gömrük rüsumunun ödənilməyib-ödənilmədiyini anlamaq.
- Şəbəkə operatorları tərəfindən bloklanma riskini aradan qaldırmaq.
Azərbaycanda Telefon Qeydiyyatı Qaydaları (2024)
Azərbaycana xaricdən şəxsi istifadə üçün telefon gətirən hər bir vətəndaş iki əsas mərhələdən keçməlidir: Bəyanetmə və Qeydiyyat. Əvvəlcə, hava limanında və ya quru sərhəd keçid məntəqəsində cihaz mütləq bəyan edilməlidir. Bəyan edilməyən cihazların sonradan qeydiyyatı mümkün olmaya bilər və ya ciddi cərimələrlə nəticələnə bilər.
Cihaz ölkəyə daxil olduqdan sonra 30 gün ərzində imei.az saytı və ya E-hökumət portalı vasitəsilə qeydiyyatdan keçirilməlidir. Bu müddət ərzində qeydiyyat edilməzsə, cihazın şəbəkə girişi bağlanır. Bloklanmış cihazı yenidən aktivləşdirmək üçün yalnız rüsumu ödəmək kifayətdir, lakin vaxtında edilən əməliyyat sizi rabitəsiz qalmaqdan xilas edir.
Smart Customs Tətbiqi ilə Bəyanetmə
2021-ci ildən tətbiq edilən qaydalara görə, xaricdən gətirilən telefonlar 'Smart Customs' mobil tətbiqi və ya e.customs.gov.az portalı vasitəsilə bəyan edilməlidir. Burada cihazın qiyməti, markası və modeli qeyd olunur. Əgər cihazın qiyməti 800 ABŞ dolları ekvivalentindən yuxarıdırsa, əlavə gömrük rüsumu tələb oluna bilər.
Telefon Qeydiyyat Rüsumları: Qiymət Cədvəli
Azərbaycanda telefon qeydiyyatı üçün ödənilən dövlət rüsumu cihazın bazar qiymətinə (və ya bəyan olunan qiymətə) əsasən müəyyən edilir. Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə rüsumlar bir neçə kateqoriyaya bölünür. Bu rüsumlar cihazın ölkəyə rəsmi və ya fərdi yolla gətirilməsindən asılı olmayaraq tətbiq edilir.
Qiymətlər cihazın funksionallığına və qiymətinə görə dəyişir. Məsələn, sadə düyməli telefonlar üçün rüsum minimal olduğu halda, ən son model iPhone və ya Samsung smartfonları üçün bu məbləğ kifayət qədər yüksəkdir. TelBazar.az-da telefon alarkən, qiymətə qeydiyyatın daxil olub-olmadığını yoxlamaq büdcənizə qənaət etməyə kömək edər.
- Bazar qiyməti 100 ABŞ dollarına qədər olan cihazlar: 30 AZN
- Bazar qiyməti 101-200 ABŞ dolları arası: 50 AZN
- Bazar qiyməti 201-400 ABŞ dolları arası: 60 AZN
- Bazar qiyməti 401-700 ABŞ dolları arası: 70 AZN
- Bazar qiyməti 701-1000 ABŞ dolları arası: 100 AZN
- Bazar qiyməti 1001 ABŞ dollarından yuxarı: 150 AZN
IMEI Qeydiyyatı Necə Aparılır? Addım-addım Təlimat
Qeydiyyat prosesi tamamilə rəqəmsallaşdırılıb və evdən çıxmadan həyata keçirilə bilər. Ən populyar üsul imei.az portalından istifadə etməkdir. Bu portal Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinə məxsusdur və mobil cihazların qeydiyyatını bir neçə dəqiqə ərzində tamamlamağa imkan verir.
Prosesi başlamaq üçün sizə cihazın IMEI kodu, şəxsiyyət vəsiqəsinin məlumatları və bank kartı lazımdır. Unutmayın ki, qeydiyyat mütləq cihazın daxilində istifadə edilən nömrənin sahibinin adına olmalıdır (və ya bəyan edən şəxsin adına).
Onlayn qeydiyyat mərhələləri
1. imei.az saytına daxil olun və 'Qeydiyyat' bölməsini seçin. 2. 15 rəqəmli IMEI kodunu daxil edin. 3. Şəxsiyyət vəsiqənizin seriya nömrəsini və FİN kodunu yazın. 4. Avtomatik hesablanan rüsumu onlayn qaydada ödəyin. 5. Təsdiq bildirişini gözləyin.
Poçt şöbələrində qeydiyyat
Əgər onlayn ödəniş etmək imkanınız yoxdursa, 'Azərpoçt' şöbələrinə müraciət edə bilərsiniz. Orada operatora IMEI kodunu və şəxsiyyət vəsiqənizi təqdim edərək nağd ödənişlə qeydiyyatı tamamlaya bilərsiniz.
İşlənmiş Telefon Alarkən IMEI Təhlükəsizliyi
İkinci əl smartfon alışı zamanı ən böyük risk cihazın IMEI kodunun 'klonlanmış' olmasıdır. Klonlanmış IMEI o deməkdir ki, bir cihazın kodu qanunsuz olaraq digər cihazlara kopyalanıb. Bu halda dövlət sistemi həmin kodu bloklayır. TelBazar.az istifadəçilərinə tövsiyə edirik ki, görüş zamanı mütləq imei.az saytından statusu yoxlasınlar.
Başqa bir vacib məqam 'köhnə qeydiyyat' məsələsidir. Bəzi satıcılar cihazın qeydiyyatlı olduğunu deyir, lakin yoxlama zamanı məlum olur ki, qeydiyyat başqa bir model üçün nəzərdə tutulub. Əgər sistemdə iPhone 15 Pro Max əvəzinə Samsung Galaxy S3 modeli görünürsə, bu cihazdan uzaq durmalısınız.
- Satıcıdan IMEI kodunu əvvəlcədən tələb edin.
- Kodun telefonun arxa qapağındakı və ya qutusundakı nömrə ilə eyni olub-olmadığını yoxlayın.
- *#06# yığaraq proqram təminatındakı kodu vizual kodla müqayisə edin.
- Şəbəkənin (operator adının) dərhal göründüyünə əmin olun.
Xaricdən Gətirilən Telefonlarda Gömrük Limitləri
Bir çox Azərbaycan vətəndaşı xaricdən, xüsusən də ABŞ və ya BƏƏ-dən daha ucuz qiymətə telefon gətirməyə üstünlük verir. Lakin burada 800 dollar limiti unudulmamalıdır. Bir fiziki şəxs 30 gün ərzində özü ilə gətirdiyi (və ya sifariş etdiyi) malların cəmi qiyməti 800 dolları keçərsə, keçən hissə üçün 36% gömrük vergisi ödəməlidir.
Məsələn, 1200 dollarlıq bir iPhone gətirirsinizsə, limitdən artıq qalan 400 dollar üçün gömrük ödənişi tələb olunacaq. Bu ödəniş qeydiyyat rüsumundan (150 AZN) tamamilə müstəqildir. Yəni, həm gömrük vergisi, həm də IMEI qeydiyyat rüsumu ödənilməlidir. Bu detalları hesaba almadan xaricdən telefon gətirmək bəzən TelBazar.az-dan yerli qeydiyyatlı telefon almaqdan daha baha başa gələ bilər.